Wat zijn adaptogenen?


Wat zijn adaptogenen?

 

Adaptogenen zijn unieke planten, kruiden en paddestoelen die helpen om je lichaam en geest in balans te houden.

Hun belangrijkste eigenschap is het verlagen van stress door het reguleren van de reacties van het lichaam op stressoren.
Ze doen dit door het stimuleren en helpen balanceren van het endocriene systeem (hormoonstelsel), het neurologisch systeem (zenuwstelsel) en het immuunsysteem.
Zo beïnvloeden ze verschillende interacties in je lichaam en helpen ze je aanpassingsvermogen op allerlei stressoren te verhogen. Hierdoor wordt bijvoorbeeld de overmatige productie van stresshormonen zoals cortisol gestopt en kan het lichaam weer in balans komen en herstellen.

Adaptogenen helpen om de activiteit van hyperfunctionerende systemen (overproductie van hormonen) te verminderen of de activiteit van hypofunctionele systemen (onderproductie van hormonen) te versterken, waardoor ze een normaliserend effect hebben.

Zo kunnen adaptogenen o.a. bijdragen aan een goede fysieke en mentale weerstand, vitaliteit, concentratie, ontspanning, uithoudingsvermogen, een gezond slaapritme, sneller herstelproces na fysieke activiteiten en een gevoel van welzijn.

Het is ook bekend dat de meeste adaptogenen antioxiderende eigenschappen hebben en rijk zijn aan voedingsstoffen.



Het gebruik van adaptogenen kent een lange geschiedenis in o.a. de Ayurveda en Traditionele Chinese Geneeskunde, inheemse stammen op het Amerikaanse continent en in Midden en Oost-Europa.

Eind jaren 40 van de vorige eeuw is een grootschalig onderzoek gestart naar adaptogenen door de Russische botanist en wetenschapper Dr. Lazarev en zijn team. Deze werd de daaropvolgende decennia voortgezet door de wetenschapper Dr. Brekhman.
Hierbij werden meer dan 4000 planten, kruiden en paddestoelen onderzocht, waarvan een selectie tot adaptogeen werd gecategoriseerd. Deze bijzondere planten bleken extreme leefomstandigheden zoals temperaturen van -50 °C te overleven. Men begreep dat als de planten zich constant aan externe stress weten aan te passen, ze ook onze lichamen kunnen helpen om zich aan te passen aan het stressvolle moderne leven, ziektes kunnen helpen voorkomen of minimaliseren en het lichaam kunnen versterken.

In 1968 werd door Dr. Brekhman bepaald wat adaptogenen zijn aan de hand van de volgende definities:

1. Een adaptogeen is niet giftig en veroorzaakt geen of minimale bijwerkingen op de lichamelijke of geestelijke gezondheid.

2. Een adaptogeen veroorzaakt een niet-specifieke reactie in het lichaam. Hiermee wordt bedoeld de kracht van weerstand of aanpassing om het lichaam in balans te houden wanneer het wordt beïnvloed door meerdere stressoren.

3. Een adaptogeen heeft een normaliserende invloed op de fysiologie, ongeacht de richting van verandering ten opzichte van fysiologische normen veroorzaakt door de stressor.

Simpel gezegd zijn adaptogenen niet giftig, geven een niet-specifieke afweerreactie op stress en hebben een normaliserende invloed op het lichaam.


Misschien denk je bij het lezen van ‘’niet-giftig’’ dat dit logisch is, maar veel planten, ook die gebruikt worden om reguliere geneesmiddelen van te maken, zijn in een bepaalde dosering giftig.


In landen als de Verenigde Staten en Australie is het gebruik van adaptogenen heel populair, in Nederland zijn ze nog niet zo bekend, maar steeds meer mensen zijn ze inmiddels aan het ontdekken.


Dit zijn enkele voorbeelden van adaptogenen, waar ze traditioneel voor gebruikt worden en wat ze voor je kunnen doen:


Ashwagandha: ontspanning, gezond slaapritme, anti-aging, mannelijke vruchtbaarheid

Maca: fysieke en mentale energie, concentratie, uithoudingsvermogen, positieve gemoedstoestand

Reishi: immuunsysteem, mentale helderheid, ontspanning

Tulsi: (Holy Basil): ontspanning, positieve gemoedstoestand, cognitieve functies

Shatavari: ontspanning, anti-aging, vrouwelijke vruchtbaarheid

Astragalus: energie, immuunsysteem, uithoudingsvermogen

Amla: immuunsysteem, anti-aging, geheugen




* Deze gezondheidsclaims, gemaakt op basis van plantaardige inhoudsstoffen, zijn op dit moment in behandeling bij de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid. *





Bronnen:

Adaptogens: Herbs for Strength, Stamina and Stress Relief, David Winston, Steven Maimes

Adaptogens in Medical Herbalism: Elite Herbs and Natural Compounds for Mastering Stress, Aging, and Chronic Disease, Donald R. Yance

A preliminary review of studies on adaptogensLian-ying Liao,Yi-fan He, Li Li, Hong Meng, Yin-mao Dong, Fan Yi and Pei-gen Xiao